De Compagnieshaven in Enkhuizen is de eerste jachthaven waar een thermisch geactiveerde damwandkade als warmtebron in gebruik is. Sinds 2021 worden gebouwen in de haven verwarmd via 74 geactiveerde damwandpanelen over 116 meter kade. De damwanden halen energie uit zowel de bodem, als het oppervlaktewater.
De Compagnieshaven in Enkhuizen wilde haar gebouwen, restaurant, watersportwinkel, zeilmakerij en kantoren stapsgewijs gasloos maken. De bestaande kademuren waren tegelijkertijd toe aan vervanging. Dit bood de gelegenheid om de noodzakelijke vervangingsinvestering te combineren met een thermische activering, zonder extra ingrepen in de openbare ruimte. Energiedamwanden sluiten aan bij zowel bodemenergie als aquathermie. Tweederde van de leidingen aan de damwand staan in contact met de bodem. Het resterende deel staat in contact met het oppervlaktewater. De thermisch geactiveerde damwanden zijn ongeveer 9 meter lang.
De jachthaven aan het IJsselmeer is wereldwijd de eerste haven waar een thermisch geactiveerde kadeconstructie als warmtebron in gebruik is genomen. De aanleiding was praktisch: de bestaande damwanden waren aan vervanging toe. Havendirecteur Jeroen Mulder greep de renovatie aan om de haven stapsgewijs gasloos te maken. “In de toekomst wilden we het havengebouw gasloos maken, dus het was interessant om daar nu al de eerste stappen voor te zetten.”
Bij de renovatie zijn 74 stalen damwandpanelen voorzien van een gesloten collectorsysteem, samen goed voor 116 meter geactiveerde kade. In de profielen zijn collectoren gelast waardoor een water-glycolmengsel circuleert. De stalen leidingen bevinden zich aan de grondzijde van de damwand. Warmte wordt via geleiding door het staal overgedragen aan het dragermedium, zonder wateronttrekking of lozing. De bovenste meter van de wand is niet geactiveerd, zodat niveauverschillen in het waterpeil geen effect hebben op het systeem. De waterdiepte op de locatie bedraagt 2,5 meter; de thermische activering reikt tot 6 meter diepte.
De corona-lockdown versnelde de uitvoering. Toen het havenrestaurant moest sluiten, werd het renovatieplan naar voren gehaald en werd het restaurant als eerste gebouw aangesloten. Sindsdien worden het restaurant, de watersportwinkel en overige havenpanden stap voor stap aangesloten op de centrale verzamelleiding (PE 110mm). In 2024 zijn twee extra panden aangesloten. De warmtepompen van deze gebouwen zijn voorzien van monitoringsapparatuur waarmee energieopbrengst en verbruik worden gemeten voor de efficiëntiebepaling op lange termijn. TU Delft heeft in Enkhuizen een vervolgpilot lopen specifiek gericht op langetermijn-onttrekkingsdata in verschillende omstandigheden.
© www.lagro-fotografie.nl
